Dziennik Muzyczny

Wpis Dziennika Muzycznego numer 284

Koszalin, 11. 09. 2025 r.

Wielu ludzi się boi tego, co stworzy sztuczna inteligencja w muzyce. A ona niczego wartościowego nie stworzy. Będzie tylko konkurencją dla tych, którzy nie tworzą muzyki a ją produkują. Czemu tak twierdzę?

Sztuczna inteligencja jest zbudowana – cała – na fałszywych przesłankach matematycznych, funk­cjonalnych i algorytmicznych. Nie jest to tylko problem techniczny, choć technokraci z całego Świata, ci zadowoleni ze swego dzieła idioci, wierzą – o ile tacy potrafią w cokolwiek wierzyć – że zbudowali coś, co myśli lepiej niż człowiek. A czemu tak nie jest?

Mózg ludzki jest nie tylko bardzo skomplikowanym mechanizmem technicznym, ale działa na zu­pełnie innych zasadach niż technika oparta na półprzewodnikach. Podstawowe różnice to nie tylko to, że prawdziwe neurony wysyłają paczki impulsów a sztuczne ustawiają sobie pewne stany. To daleko głębiej posunięty proces uczenia się i odpowiadania na potrzeby i bodźce. Niewspółmierny do tego, co robi sztuczniak. Sztuczniak jest w zasadzie martwy. Tworzy się model nauczony jakimś bardzo dużym zbiorem danych a potem ten model już niczego się nie uczy. Każda tak zwana nowa sesja z tym modelem jest owszem w trakcie lekcji prowadzona, jakby się uczył, przyswajał wiedzę i zapamiętywał. Jednak robi to tylko w ramach sesji. Czy tu jest sedno problemu, że nie chce naru­szać prywatności douczając swój model nowymi danymi pochodzącymi często z prywatnych infor­macji użytkownika? Nie. Gdyby każdy mógł uczyć, a przynajmniej douczać model neuronowy sztuczniaka, to na koniec ten model by się całkowicie rozleciał. Nie douczyłby się a oduczył wszystkiego, czego nauczyli go jego kochani technokraci. Rozleciałby się w drobny mak i cały pro­ces uczenia musiałby być wznowiony.

Czy tak działa człowiek? Otóż nie. Człowiek uczy się stale i jego model rozleci się wraz ze śmiercią albo w wyniku uszkodzenia mózgu na przykład w wypadku, na skutek choroby neurologicznej… Ale ogólna zasada jest taka, że uczy się stale nowych rzeczy i uczy się w miarę dobrze. Natomiast sztuczniak jest jak student, którego uczysz nowej rzeczy a on przychodzi na kolejne zajęcia i nic nie umie z tego, czego się uczył na poprzednich zajęciach. I zaczynasz wszystko od początku. To pod­stawowa różnica między nami a sztuczniakami.

Oczywiście można stworzyć modele pamiętające lekcje, ale uczący musi być świadomy tego, jakie szkody może wyrządzić nieumiejętnie prowadząc sztuczniaka. A ludzie w swej masie nie są świa­domi czegokolwiek. I takie sesja z przypadkowymi rozmówcami rozwaliłyby model zupełnie. Ty­siące, miliony czy nawet miliardy sesji i po modelu zbudowanym przez ekspertów, którzy przecież nie chcieli nic złego, tylko nauczyć sztuczniaka swoich zabobonów i przesądów. Tacy są przecież światli.

A czemu to umieszczam w Dzienniku Muzycznym? Obawy tak zwanego środowiska muzycznego przed konkurencją ze strony sztuczniaków są zasadne dla tych muzyków, którzy nie muzyką się zajmują a powielaniem schematu. Dla prawdziwych muzyków to żadne zagrożenie. Sztuczniaki są jak szum trawy czy liści w lesie. Ogromne ilości bezwartościowej informacji. Ogromne ilości cze­goś, co wcale nie jest muzyką a szumem. Szumem wygenerowanym przez sztuczniaki. Jakie widać tu zagrożenie dla muzyki?

Tylko wtedy, gdy ludzie zakochają się w tym bezwartościowym szumie, będzie zagrożenie rynko­we. Muzyka się przestanie sprzedawać a wzrośnie zapotrzebowanie na szum. Jak na szum fal mor­skich, szum potoku w górach… To jest treścią tak zwanych wakacji. Treścią miernych poetów i muzyków. Szczególnie krakowskich czy nowohuckich. Całej tej pretensjonalnej gadaniny.

A prawdziwa muzyka nie wynika z tego, choć często bywa niedoceniana za życia twórcy, albo spy­chana do zainteresowań dworów i teatrów. Dociera do ludzkiej świadomości powoli. Bo ludzie uczą się bardzo wolno jako masa. Jednak ludzi z tą ich powolnością, nie da się zdestabilizować jak sztuczniaki nadmiarem sprzecznych informacji. I to jest ratunkiem dla muzyki. Muzyka przetrwa sztuczniaki.

Andrzej Marek Hendzel